De St.Pancratiuskerk.
Rond het jaar 700 na Christus sticht Sint Willibrord in Emmerik een
kerk op de plaats waar nu de Sint Aldegundis staat. Vanuit deze
hoofdkerk werden in de loop van de volgende eeuwen bijkerken
gesticht. Bijvoorbeeld in Doetinchem, Netterden en ook in
s-Heerenberg en Zeddam(1145). Deze laatste parochie besloeg het
grootste deel van het Berghse land. Ook de plek waar Hendrik, de
heer van Bergh, " 1240 een donjon of woontoren bouwde. Dit was de
voorloper van het huidige kasteel. Zijn zoon Adam bouwde er " 1260
een toen katholieke kapel bij, toegewijd aan Sint Pancratius en Sint
Gregorius. (Nu de huidige Nederlands hervormde kerk).
Sint Pancratius is nu de patroonheilige van de katholieke kerk.
Hoe men toendertijd aan deze patroon is gekomen, is niet duidelijk.
Wel is bekend, dat de oudst bekende heer van Bergh, Constantijn, van
de Bergh uit Malgarten kwam (bij Osnabruck). Bij hen stond Pancratius in hoge
eer.
In 1379 kreeg 's-Heerenberg stadsrechten en wer een zelfstandige
parochie. De Pancratiuskapel werd uitgebreid tot een ruime kerk.
Van de periode tussen 1600 en 1800, toen de godsdienststrijd tussen
protestant en katholiek woedde en de katholieke bezittingen als
"vijandelijk vermogen" werden geconfisqueerd, kan men zeggen, dat er
in Bergh t.a.v.de katholieken een zeer verdraagzame mentaliteit
heerste. Onder deze moeilijke omstandigheden bouwden de katholieken
in 1680 een schuur (schuil) kerk aan de huidige Kerkstraat, vroeger
Jodenstraat geheten.
In 1805 kreeg de 's-Heerenbergse kerkgemeenschap de
zgn.Baustetterkerk op de plaats van het huidige plein en de nieuwe
raadzaal achter het stadhuis. Pas na 1853 kan in Nederland het
herstel van de bisschoppelijke hierarchie het startsein zijn voor
een periode van bloei: een rijk rooms klooster- en verenigingsleven
is het gevolg.
In 1897 wordt de huidige St Pancratìuskerk door Alfred Tepe in
neogothische stìjl
gebouwd. De katholieke gemeenschap van de St.Pancratiusparochie is
in de Tweede Wereldoorlog niet zonder narigheid doorgekomen: Zo werden
pastoor Galama en kapelaan van Rooijen naar Dachau gedeporteerd en
zijn daar aan de ontberingen bezweken (zie het boek van pastoor
W.Ramaekers: de martelaren van 's-Heerenberg).
Op zondag 1 juli 2012 was
er een herdenkingsviering ter
nagedachtenis aan het feit dat 70 jaar geleden (1942) pastoor Galama en
kapelaan Van Rooijen op transport werden gezet naar een concentratiekamp.
zie de foto's van de viering.
Het interieur van de St Pancratìuskerk werd in 1960 sterk versoberd.
De rijzige toren herbergt een kostelijk erfstuk nl.de 500 jaar oude
kerkklokken van de Kampense klokkengieter Geert van Wou. Zij heten
Maria, Pancratius en Antonius.
Rond
1995 zijn er restauratie werkzaamheden begonnen. De buitenkant was
eerst aan de beurt en daarna is de binnenkant terug gebracht in de
oude stijl.
Na de grote opknapbeurt van de St. Pancratiuskerk in 's-Heerenberg
in 2008, waarbij o.a. de oorspronkelijke decoraties op muren en
plafond weer terug zijn gebracht, bleef er een grote wens over: de
restauratie van het orgel.
De opdracht voor de bouw van het orgel is in 1906 aan
Maarschalkerweerd verstrekt, tien jaar na de bouw van de St.
Pancratiuskerk. In 1907 werd het in gebruik genomen.
Het duurde tot januari 2011 voor de restauratie van het orgel in
gang werd gezet. De restauratie werd verricht door Elbertse
Orgelbouw in Soest. In november 2011 werd het in delen naar Soest
vervoerd. Vader Elbertse werkte bij Maarschalkerweerd en het
volledige archief daarvan is nu bij Elbertse. Alle
documentatie was dus voorhanden. Begin januari 2012 is het orgel
weer in elkaar gezet. Op 13 maart 2012 is de restauratie van
het orgel opgeleverd en toen weer speelklaar.
Op 23 juni 2012 is door Pastoor Ben
Aarsen het orgel ingezegend. Paula van Diesen (organiste) begeleide
het Pancratiuskoor dat speciaal voor deze gelegenheid een feestelijk
lied hadden ingestudeerd o.l.v. Ans Strik. Paula van Diesen bracht daarna twee
prachtige orgelwerken ten gehore. Dhr. drs. Jan Boogaarts (KKOR) gaf een
korte (technische) uitleg over het bijzondere orgel. Marcel
Verheggen (Orgeladviseur, Orgeldocent en Organist van de
St. Servaasbasiliek in Maastricht)
haalde alles uit het orgel en bracht meerdere prachtige composities
ten gehore, echt iets voor de orgel-liefhebber maar ook voor alle parochianen.
Voor deze gelegenheid was speciaal een
boekje
gemaakt
Geschiedenis uitgaven:
meer uitgaven:
